İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

BDDK’nın teverruk iznine Bayındır’dan itiraz

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketlerinin kuruluş ve faaliyet esasları hakkındaki yönetmelikte değişikliğe gitti. Kredilerle ilgili de yeni düzenlemeler yapıldı. Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmelikte katılım bankalarının gelir elde etme amaçlı olarak nakit finansman kullandıramayacağı açıkça ifade edildi. Yönetmelikte ayrıca katılım bankacılığının fon kullandırma yöntemleri de açıkça yer aldı. Bu kapsamda yönetmeliğe göre:
MADDE 19 – (1) Katılım bankalarının fon kullandırma yöntemleri aşağıda belirtilmiştir.

a) Satım yöntemleri: Finansman sağlama amacıyla müşterinin ihtiyaç duyduğu her türlü maddi ve gayri maddi mallar ile hak ve hizmetin, bedeli satıcıya ödenerek tedarik edilmesi işlemidir. Satım yöntemleri; kâr beyanı ile satım (murabaha), kârsız satım (tevliye), pazarlık usulüyle satım (müsaveme), peşin ödemeli satım (selem),  açık hesaplı satım (isticrar), kâr beyanı ile emtia satımı (teverruk) ve eser sözleşmesi (istisna) türlerinden oluşur.

b) Kiralama yöntemleri: Tüketilmeden kullanılabilen bir varlığın menfaatinin finansman sağlama amacıyla belirli bir süre için müşteriye bırakılması işlemidir. Kiralama yöntemleri; adi kiralama, finansal kiralama, faaliyet kiralaması, ürün kiralaması ve işgücü kiralaması türlerinden oluşur.

c) Ortaklık yöntemleri: Gerçek veya tüzel kişilerin tüm faaliyetlerinden, belirli bir faaliyetinden veya belirli bir malın mülkiyetinin edinilmesinden doğacak kâr ve zarara katılmak üzere finansman sağlama amacıyla müşterilerle ortaklık kurulması işlemidir. Ortaklık yöntemleri; emek-sermaye ortaklığı (mudarebe), kâr-zarar ortaklığı (müşareke), yatırım ortaklığı (girişim sermayesi), mülkiyet ortaklığı, zirai ortaklıklar türlerinden oluşur.

ç) Vekâlet yöntemleri: Müşteri ile imzalanan vekâlet sözleşmesi kapsamında kârın tamamı veya önceden belirlenmiş belirli bir kısmı ile zararı bankaya ait olmak üzere, gelir getirici bir faaliyeti için finansman sağlama amacıyla müşterinin vekil olarak yetkilendirilmesi işlemidir. Vekâlet yöntemleri, adi vekâlet ve yatırım vekâleti türlerinden oluşur.

d) Diğer yöntemler: Karşılıksız ödünç (karz-ı hasen), kefalet, garanti, vaat, ödül vaadi (cuâle) türleri ile Kurulca belirlenecek diğer yöntemlerden oluşur.”

Yönetmeliğin satım yöntemleri başlığı altında “teverruk” ürününün yer alması ise Cumhurbaşkanlığı Ekonomi Politikaları Kurulu üyesi, akademisyen Prof. Dr. Servet Bayındır tarafından eleştirildi. Sosyal medya platformu Twitter hesabından paylaşım yapan Bayındır, Londra borsaları üzerinden emtia alım satımının yapılması suretiyle gerçekleşen teverruk işlemine itiraz geldi. Bayındır, “BDDK Katılım bankacılığı ürünleri ile ilgili bugün yeni bir yönetmelik yayımladı. İngiliz borsacılarına komisyon ödenmesi karşılığı yapılan (faizcilikten ibaret) Teverruku mevzuata koydu. İlgililer ve buna fetva verenler şu Teverrukun mahiyetini bir bilseler…” dedi.

Teverruk nedir?

Teverruk; murabaha yoluyla vadeli satın alınan bir malın, müşterinin finansman ihtiyacının karşılanması amacıyla ikincil piyasalarda nakde dönüştürülmesini sağlayan bir akittir. Günümüzde katılım bankaları daha çok yapılandırma anlamında teverruk yöntemine başvurmaktadır. Bu işlem kapsamında borçlu adına Londra metal borsalarından alınan kıymetli maden, aynı borsalarda ikinci el piyasalarda satılır. Bu işlemden oluşan nakit, müşteri hesabına aktarılıp zora düşmüş müşterinin gecikmiş borçları ödenerek yeni bir vade yapısı oluşturulur.

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir